علاقه و دلبستگي عاي ايرانيان به گل و گياه و به طور كلي رستني ها، و از آن جمله زعفران پيشينه اي فراتر از تاريخ مدون و مكتوب دارد. لطافت و صفا و زيبايي گل و گياه اثري ژرف و گسترده در انديشه و فرهنگ و هنر و ادب ايراني داشته است. بازتاب اين علاقه و تاثير را مي توان به گونه اي بارز و آشكار در سنگ نگاره هاي تخت جمشيد و همچنن منقوشات گل گياه در آثار شوش و تيسفون و بيستون ملاحظه كرد، و در تصويرها و ترسيمات روي گچ و چوب و چرم و سفال، ايينه و آبگونه و گوهرها و ظروف زرين و سيمين و مسين و گونه هاي مختلف فرش و بافتني ها، و مچنين نقش هاي گل و گياه بر روي كاغذ و پشت و روي جلد و متن و حواشي كتب و رسائل و فرمان ها و اسناد و قباله ها تا زمان حاضر پيگيري نمود.

اما گل و گياه جلوه اي بسيار بديع تر و زيبا تر در ادبيات ايراني پيدا كرده، و مخصوصا زعفران در آثار نظم و نثر فارسي به گونه اي شيوا تر متجلي شده است. به نظر ميرسد زعفران به لحاظ زيبايي ها و ويژگي ها و خواص و شگفتي هايش مورد علاقه و توجه ايرانيان بوده است. به همين لحاظ نه تنها در كشاورزي و بازرگاني و تغذيه ايرانيان ، بلكه در انديشه و فرهنگ ايراني و مخصوصا در شعر و ادب پارسي جايگاهي والا پيدا كرده است.

خداوندگار اسطوره پارسي، حكيم ابوالقاسم فردوسي طوسي در كتاب بزرگش شاهنامه چنين آورده است:

 تنش پر نگار از كران تا كران      چو داغ گل سرخ بر زعفران
و
زسيمين و زرين شتر وار سي        طبق ها و از جامه پارسي
همه صد سبد مشك و صد زعفران          همي رفت گلشهر با خواهران
مولانا جلال الدين محمد بلخي، شاعر و عارف بزرگ ايران زمين، نيز در اشعار خويش اشارت هاي بسيار به زعفران دارد، كه يكي از آن ها چنين است:
عشق چو ابر گران ريخت بر اين و بر آن           شد طرفي زعفران ، شد طرفي لاله زار
در قديم از زعفران به عنوان رنگي طبيعي و پايدار استفاده مي شده و در هنرهاي اصيل ايراني همچون تذهيب، تحرير، تزئين نسخ خطي، ترسيع، تشعير و قالي بافي كابرد فراواني داشته است.

در كتب خطي ودر خوشنويسي هاي مختلف اساتيد بزرگ از زعفران به عنوان يك مركب ارزشمند و با دوام استفاده مي كردند، علاوه بر اين در نوشتن ادعيه مورد اعتقاد مردم بر پارچه و پوست هاي مختلف به كار مي رفته است. در عصر حاضر نيز از زعفران در نقاشي و مجسمه سازي و ... استفاده مي شود.