زعفران ارزشمند ترين محصول زراعي و گرانترين ادويه جهاني با خواص و خصوصيات کم نظير است.
امروزه اين محصول به دليل مصارف خوراکي و دارويي فراوان، مورد توجه بسياري از مردم جهان قرار دارد، و از آنجا که طبق آمار موجود در بخش قبل نشان داده شد ، ايران در توليد اين محصول نه تنها مزيت نسبي بلکه از مزيت مطلق هم برخوردار مي باشد، لذا مي توان با توليد و صادرات آن منابع ارزي فراواني را عايد کشور نمود.
شايد بتوان مشکل اصلي صادرات زعفران و به طور کلي محصولات غيرنفتي در ايران را وجود منابع عظيم نفتي دانست که از فروش و صادرات اين ثروت، درآمدهاي سرشاري نصيب دولت مي گردد که انگيزه پاييني را براي دولت جهت توجه به صادرات غيرنفتي موجب مي شود. در اين زمينه مجلس مي تواند با تصويب قوانيني، مقدار کمتري از درآمد نفت را در اختيار دولت بگذارد، تا دولت براي تأمين درآمد خود مجبور به سرمايه گذاري زيربنايي در صادرات غيرنفتي و به‌خصوص کالاهاي کشاورزي شود. تا زماني که نسبت درآمد حاصل از صادرات محصول زعفران به درآمد حاصل از فروش نفت؛ 1 به 600 باشد، هرگز نمي توان اميد به افزايش ظرفيت‌ها براي توليد صادرات زعفران و ديگر کالاهاي کشاورزي داشت.
 توجه ناکافي به امر آموزش در بخش کشاورزي به ويژه به منظور حفظ ارتقاي کيفيت و سطح بهداشت محصول توجه ناکافي به بسته بندي صحيح استاندار جذاب تشکيل و به روز و فقدان استراتژي قيمت گذاري حفظ قيمت با توجه به مرغوبيت و کيفيت محصول توليدي کشور و نيز نقش بي نظير ايران در توليد اين محصول  ،قاچاق پياز زعفران به کشورهاي ديگر از جمله افغانستان در سال هاي گذشته  پايين بودن قيمت زعفران در بازارهاي هدف نسبت به بازار داخل را ، پايين بودن سهم ايران از منافع و ارزش افزوده به طور کلي  تجارت زعفران علي رغم سهم بالغ بر 90  درصد در توليد کاهش سهم و منافع تجارايراني ازبخش بازرگان زعفران به کمتر از 5 درصد و افزايش سهم واسطه ها و دلال ها و صادر کننده گان غير واقعي در شبکه بازار داخلي و خارجي به بييش از 50 درصد از ديگر مشکلات زعفران را از عمده  ترين مشکلات زعفران را مي باشد
با توجه به اين مطلب اکنون به بررسي مشکلات و راهکارهاي افزايش توليد و تکنيک هاي کيفيت توليد براي افزايش صادرات مي پردازيم، سپس به راهکارهايي که مستقيماً به افزايش صادرات زعفران کمک مي کند ، اشاره خواهيم کرد.
راهکارهاي افزايش توليد آموزش يکي از مسائلي که مي تواند کمک قابل توجهي به افزايش توليدات کشاورزي و از جمله زعفران نمايد مسئله آموزش است که شامل تسهيلات آموزش عمومي و تخصصي مي باشد. به خصوص در مورد زعفران که به نظر مي رسد کمترين آموزش هاي عمومي و تخصصي در مورد آن صورت گرفته است و تحقيقات علمي در مورد افزايش محصول همراه با حفظ کيفيت آن بسيار محدود بوده و اين مقدار کم نيز به کشاورزان آموزش داده نشده است. ،حمايت قيمتي سهم عمده اي در افزايش سود کشاورزان و حذف دست واسطه ها دارد،که يکي از ابزارهاي آن خريد توافقي زعفران مي باشد که حداقل مي تواند هزينه کشاورزان را در مورد توليد زعفران پوشش دهد. اما اين راه حل که به گفته بسياري از کارشناسان بهترين راه حل ارائه شده در طول ساليان گذشته است؛ به علت کمبود مراکز خريد و تأخير در پرداخت مطالبات زعفران کاران با مشکلاتي روبرو شده است. در همين راستا يارانه هاي نهاده اي از قبيل کود و ... مي تواند نقش عمده‌اي در افزايش محصول داشته باشد. در ضمن از آنجا که توليد زعفران در شهرهايي که توليد بيشتري دارد؛ از لحاظ کشاورزي جانشين زرشک مي باشد، اين تضمين وحمايت قيمتي براي هر دو محصول زرشک و زعفران ،مي تواند کشاورزان را از گرفتار شدن به منحني هاي تارعنکبوتي نجات دهد و زمينه با ثباتي از توليد و صادرات اين محصولات ايجاد نمايد ،مديريت منابع آب هر چند محصول زعفران به آب کمي احتياج دارد و اغلب در مناطق کم باران رشد مي نمايد؛دراين مناطق نيز در هنگام خشک سالي، ميزان توليد زعفران به شدت کاهش مي يابد، لذا با مديريت منابع آب موجود در اين مناطق مي توان از نوسانات شديد توليد و متضرر شدن کشاورزان جلوگيري نمود. البته اين مديريت با سرمايه بسيار کم و آموزش خود روستاييان به آبخيزداري و ايجاد سدهاي کوچک شني امکان پذير است که در مقابل اين سرمايه گذاري اندک، سود فراواني نصيب کشاورزان اين مناطق گردد، سرمايه گذاري‌هاي زيربنايي امور متعددي در افزايش قيمت زعفران تأثيرگذار است که مهم ترين آن هزينه هاي ناشي از حمل و نقل مي باشد که مي توان با ايجاد جاده هاي مناسب روستايي و افزايش وسايل حمل و نقل، اين هزينه ها را کاهش داد. اين امر باعث دسترسي آسان کشاورزان به مراکز خريد، حذف دست واسطه ها،کاهش هزينه هاي اين محصول ودرنهايت تماس مستقيم خريدار و فروشنده مي گردد،تکنيک هاي هسته اي و روش هاي جديد افزايش توليد با توجه اينکه تکنيک هاي هسته اي، نقش مؤثري مي تواند در مراحل مختلف افزايش ميزان توليد و سرعت و کيفيت خشک کردن و نگهداري اين محصول داشته باشد؛ اين امر درخور توجه بيشتري است. علاوه بر اين هم اکنون در مناطقي که از لحاظ کميت در توليد زعفران در رتبه اول در ايران قرار دارد، کيفيت و مرغوبيت محصول به اندازه بقيه مناطق نيست؛ اين تکنيک ها مي تواند با تلفيق کميت و کيفيت، رغبت مشتريان به اين محصول را افزايش دهد. همچنين تکنيک هسته اي مي تواند با تسريع زمان خشک کردن زعفران ،از سياه شدن و از بين رفتن طعم و بوي آن جلوگيري نمايد، که اين موارد همگي به افزايش تقاضا براي اين محصول کمک مي نمايد، کشت تخصصي  تشويق کشاورزان به کشت تخصصي زعفران به جاي کشت مختلط و متنوع انواع محصولات،کاهش ريسک آنان در صورت تخصص در توليد يک محصول، همچنين ايجاد بازارهاي فروش ميوه جات و سبزيجات مختلف به خصوص در مناطق روستايي به افزايش توليد اين محصول کمک خواهد کرد.
علاوه بر راهکارهاي مختلفي که در بالا براي افزايش توليد بيان شد که به طور طبيعي مي تواند نقش مؤثري در افزايش صادرات اين محصول نيز داشته باشد، نياز به يک سري سياست هاست که بتواند منجر به افزايش صادرات زعفران گردد را داريم بازاريابي محصولات کشاورزي و زعفران به طور خاص به دليل برخي ويژگي ها نياز به بازاريابي دقيق و علمي دارند از جمله اين که بدليل فسادپذيري و از بين رفتن رنگ، طعم و عطرآن؛ بايد محاسبه دقيقي جهت انجام اموري نظير بسته بندي و حمل و نقل آنها صورت گيرد، هم چنين نسبت به وزن خود حجم زيادي را اشغال مي کند ، قسمت زيادي از آن را آب تشکيل مي دهد که در هواي خشک ايران سريعاً تبخير مي گردد، لذا بايد در فاصله کوتاهي از زمان توليد، به بازارهاي مصرف برسد تا خواص و کيفيت خود را از دست ندهد. علاوه بر اين چون محصولات مختلف کشاورزي در زمان هاي مختلف ثمردهي دارند و ممکن است با هم تفاوت داشته باشند لذا براي پايين آمدن هزينه حمل و نقل آن به خصوص با کشتي بايد در مقياس بسيار بزرگي توليد شوند. با توجه به اين که معيار خريد و فروش زعفران به صورت خرده فروشي؛ مثقال و گرم است و اين محصول اگر بخواهد با کالاهاي صنعتي که از ظرافت زيادي برخوردار نيستند اما وزن زيادي دارند صادر شود، ممکن است به کيفيت آن لطمه وارد شود. هم چنين خصوصيت ديگر اين محصول مانند ساير محصولات کشاورزي اين است که يک بار در سال توليد مي شود در حالي که تقاضا براي آن در کل سال ثابت است .
بنابراين با توجه به اين موارد، نياز به يک نظام بازاريابي خاصي دارد که بتوان با کمترين هزينه اين محصول با ارزش را به دست مصرف کننده خارجي رسانيد.
،توجه به نياز و سليقه مشتريان در امر صادرات بسيار مهم و حياتي است، چون برخي کشورها زعفران را به خاطر عطر و طعم آن مورد استفاده قرار مي دهند؛ بنابراين لازم است زعفران هاي درجه 3 و 4 که عطر لازم را دارا مي باشد و قيمت کمتري هم دارد صادر نماييم، در عوض برخي کشورها آن را به خاطر رنگ دهي، مورد استفاده قرار مي دهند که لازم است زعفران درجه 1 و 2 به اين کشورها صادر شود و چون اين کار ،نياز هر مصرف کننده را طبق خواست او برآورده مي کند حاضر به پرداخت قيمت آن نيز خواهد بود. بنابراين توجه به سليقه مشتريان و صادرات طبق خواست هر مشتري، مي تواند اثر مؤثري در افزايش صادرات زعفران داشته باشد. شايد به همين دليل است که زعفران ايران ابتدا به امارات ، اسپانيا و ايتاليا صادر مي شود و سپس به دست مشتريان نهايي اين محصول مي رسد.،تبليغات يکي از امور بسيار مهمي که امروزه در تغييرترجيحات و سليقه مصرف کننده در مورد يک کالا مؤثر مي باشد ،تبليغات است که در اين زمينه تلاش کمي صورت گرفته است . هم چنين با تبليغات مي توان دامنه استفاده از اين محصول را افزايش داد.
بنابراين تبليغات مي تواند منحني هاي مطلوبيت کشورهاي مختلف را به سمت اين کالا متمايل نمايد که باعث کم شدن و واکنش کمتر مشتريان نسبت به افزايش قيمت آن خواهد بود. هم چنين وابستگي به استفاده از محصول مي تواند تبليغات مخرب از جمله عدم رعايت بهداشت در استحصال محصول را کم اثر نمايد.،کنترل کيفيت ورعايت استانداردها در افزايش صادرات اين محصول تأثيرگذار است، رعايت موارد مختلف به خصوص در هنگام جداسازي کلاله ها از گل مي باشد تا علاوه بر رعايت بهداشت ،کيفيت زعفران محفوظ بماند و مطابق استانداردهاي تعريف شده بين المللي توليد گردد و به بازار مصرف عرضه شود.
 تعرفه و موانع غيرتجاري باعث کاهش صادرات کالاها و عدم کارايي در امر تجارت مي گردد تعرفه ها و موانع غيرتجاري است. اين امر در مورد زعفران نيز صادق مي باشد و صادرات آن به صورت بسته بندي قيمت آن را در کشورهاي مقصد بسيار گران مي کند و باعث کاهش تقاضاي مصرف کنندگان خارجي مي گردد و از طرفي صادرات فله اي آن باعث افت کيفيت و نيز افتادن اين کالا بدست واسطه ها مي شود که بيشترين سود را دريافت نموده وبهره چنداني عايد کشور نمي شود.
پيوستن ايران به WTO مي تواند تعرفه ها و موانع غيرتعرفه اي را کاهش دهد؛ همان طور که طبق يکي از اصول موافقت نامه گات (موافقت نامه عمومي تعرفه و تجارت)؛ بايد تعرفه ها به تدريج کاهش يابد، هم چنين موانع غيرتعرفه اي حذف شود و به تعرفه تبديل گرددکه طبق آن، کشورهاي توسعه يافته بايد تعرفه هاي کشاورزي را طي 6 سال به ميزان 36درصد و کشورهاي در حال توسعه به ميزان 24 درصد و طي ده سال کاهش دهند و البته کشورهاي کمتر توسعه يافته (LDCS) ملزم به کاهش نيستند.
خاطر نشان مي کنم: در صادرات زعفران داراي مزيت مطلق هستيم اما به خوبي نتوانسته ايم از اين فرصت مطلق استفاده کنيم و ارزش افزوده صادرات اين محصول را نصيب کشور کنيم. دولت بايد در بخش کلان اقتصادي برنامه ويژه اي را براي سازمان دهي وضع موجود طرح ريزي نمايد